سهم آثار تاریخی خراسان رضوی در یونسکو

جای خالی آثار تاریخی خراسان رضوی در یونسکو

گرچه در جای جای ایران آثاری شایسته برای ثبت در فهرست میراث جهانی وجود دارد، اما فقط برخی استان‌ها چون اصفهان، شیراز و کرمان توانسته‌اند برای خود جایی در فهرست بهترین‌های جهان باز کنند.

این در حالی است که خراسان رضوی با پیشینه غنی فرهنگی ـ تاریخی و برخورداری از شهرهای تاریخی مانند توس، سناباد، نوغان و تابران امروز هیچ سهمی در میراث ثبت شده جهانی ندارد.

به گفته معاون میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، از مجموع 1400 اثر تاریخی ثبت شده در فهرست ملی استان، هفت اثر تاریخی قابلیت و شرایط ثبت در فهرست آثار جهانی یونسکو را دارد.

حسین عباس زاده در گفت وگو با جام جم می افزاید: علاوه بر این تخمین زده می شود که بیش از ده هزار اثر فرهنگی و تاریخی ارزشمند در استان شناسایی شود.

وی به آثاری که ارزش ثبت جهانی دارد، اشاره می کند و می گوید: هفت اثر برجسته تاریخی شامل قنات قصبه گناباد، شهر تاریخی توس و آرامگاه فردوسی، آسبادهای نشتیفان خواف، مسجد ملک زوزن خواف، مدرسه غیاثیه در خرگرد خواف، ربات شرف و مجموعه مزار جام در تربت جام قابلیت ثبت در فهرست جهانی را دارد.

عباس زاده به میزان پیشرفت پرونده این هفت اثر برای ثبت در فهرست یونسکو اشاره می کند و می افزاید: تاکنون تهیه پرونده قنات قصبه گناباد حدود 90 درصد پیشرفت داشته است که امیدواریم در آینده نزدیک برای اقدام و معرفی به یونسکو آماده شود.

وی با بیان این که هنوز اقدامی برای دیگر آثار یادشده برای تشکیل پرونده جهانی انجام نشده است، اما بزودی اقدامات لازم از سوی کارشناسان میراث فرهنگی استان آغاز می شود، خاطرنشان می کند: اگر امسال اعتباری برای تهیه پرونده های ثبت جهانی آثار از محل اعتبارات استانی یا ملی دریافت کنیم، می توانیم با کمک گرفتن از مشاور، رسیدگی به پرونده های مزار جام و آسبادهای نشتیفان را آغاز کنیم.

 توس؛ اولویت خراسان رضوی

آرامگاه حکیم فردوسی در توس یکی از آثار تاریخی ـ فرهنگی خراسان رضوی است که پرونده ثبت جهانی آن، چند سال است به دلیل مشکل دکل های برق به یونسکو راه نیافته است و حتی الحاق توس به مشهد و مراسم بزرگداشت حکیم فردوسی هم نتوانست شتابی در روند پیگیری پرونده ثبت جهانی توس ایجاد کند.

معاون میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی درباره این پرونده می گوید: یکی از آثار تاریخی خراسان که به محض آماده شدن پرونده آن، از سوی دولت در اولویت معرفی به یونسکو قرار می گیرد، شهر تاریخی توس و آرامگاه حکیم فردوسی است.

عباس زاده می افزاید: در پرونده توس، مشکلاتی از قبیل وجود دکل ها در حریم آرامگاه وجود دارد که درباره جابه جایی آنها با شرکت برق به تفاهم رسیده ایم، اما اکنون بودجه این کار را نداریم و آماده همکاری و حمایت مالی استانداری هستیم.

در همین حال، معاون عمرانی استانداری خراسان رضوی در این باره می گوید: شرکت برق مسئول اجراست، استانداری هم وظیفه نظارت را به عهده دارد و در حقیقت این میراث فرهنگی است که باید از اعتبارات مرکزیش هزینه های این جابه جایی را تامین کند.

ساخت و ساز روی عرصه تاریخی

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی که فقط یک ماه از انتصابش در این پست می گذرد، درباره اقداماتی که تاکنون در زمینه ثبت آثار تاریخی شهر مشهد صورت گرفته است، به جام جم می گوید: اقداماتی در این زمینه در دستور کار است، اما باید تاکید کنم وقتی خانه ای ثبت ملی می شود، فقط میراث فرهنگی مسئول حراست از آن نیست، بلکه در حفظ بناهای شهرمان نیاز به مشارکت عمومی داریم.

فریدون فعالی، نبود یک اثر ثبت شده در عرصه بین الملل را ضعف بزرگ میراث تاریخی خراسان رضوی عنوان می کند و می افزاید: پرونده توس را به طور کامل بررسی کردیم و باید اذعان کنیم که مشکل ثبت جهانی توس فقط بحث برق دکل ها نیست و گرچه دکل های برق محدوده توس بلند است، اما مشکل توس فراتر از دکل هاست.

وی برجسته کردن دکل ها را راهی برای فرار از مشکلات جدی تر می داند و تصریح می کند؛ مشکل اساسی توس این است که روی عرصه تاریخی، بدون پروانه، ساخت و ساز صورت گرفته است و به عقیده من تا زمانی که مشکل ساخت روی عرصه وجود دارد، کسی به دکل ها با این فاصله زیاد توجه نمی کند.

وی با بیان این که مشخص نیست چرا دستگاه های مربوط تاکنون نظارتی روی این ساخت و سازها نداشته اند، تاکید می کند: برای پرونده توس و همچنین پیگیری پرونده های ثبت جهانی استان خراسان رضوی برنامه هایی را در دستور کار داریم که بزودی پیگیری و اجرا می کنیم.

گرچه به گفته مدیرکل میراث فرهنگی، سامان دادن وضع آثار تاریخی مشهد و استان خراسان رضوی از برنامه های اولویت دار این سازمان است، اما فراموش نشود که آثاری همچون توس، کلات نادری، مدرسه غیاثیه و رباط شریف اکنون حال و روز خوشی ندارند و زیر فشار بی توجهی و رسیدگی نکردن، انتظار مرگباری را تحمل می کنند. پس بهتر است از همین امروز به فکر حفظ باقیمانده میراثمان باشیم.

مرجان جاودانی – جام جم مشهد

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: